Blog Blog

« Quay lại

Viêm amidan cấp tính: nguyên nhân & cách chữa trị hiệu quả nhất

Viêm amidan cấp là giai đoạn đầu của viêm amidan. Trong thời điểm bệnh mới khởi phát, các triệu chứng bệnh thường xuất hiện bất ngờ, đột ngột, khiến người bệnh không kịp ứng phó. Đặc biệt, viêm amidan cấp không được chữa trị đúng cách, kịp thời có thể diễn tiến chuyển sang mãn tính. Vậy nguyên nhân, triệu chứng của bệnh là gì? Điều trị dứt điểm bệnh thế nào hiệu quả?

Viêm amidan cấp là giai đoạn đầu của viêm amidan

Viêm amidan cấp là giai đoạn đầu của viêm amidan

Viêm amidan cấp là gì?

Là bộ phận quan trọng thuộc hệ hô hấp, amidan có nhiệm vụ sản sinh ra kháng thể, bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Viêm amidan cấp là giai đoạn đầu của viêm amidan.

Bệnh có thể xuất hiện ở bất cứ đối tượng nào, nhất là trẻ em trong độ tuổi từ 3-4 tuổi. Bệnh nếu không được phát hiện và điều trị sớm, kịp thời có thể diễn biến nặng trở thành mãn tính và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Viêm amidan cấp được phân thành các mức độ với những đặc điểm như sau:

  • Viêm amidan cấp độ 1: Ở giai đoạn này, amidan có hình tròn, cuống gọn, kích thước khá to.
  • Viêm amidan cấp độ 2: Tình trạng tương tự viêm amidan cấp độ 1 nhưng chiều ngang của amidan chỉ bằng 1/3 khoảng cách giữa hai trụ trước của amidan.
  • Viêm amidan cấp 3: Amidan có hình tròn to, cuống gọn, chiều ngang bằng ½ khoảng cách giữa hai trụ trước amidan.

Viêm amidan cấp có nguy hiểm không? Đa số trường hợp mắc viêm amidan có thể tự khỏi mà không cần điều trị chuyên sâu. Nhưng trong một số trường hợp căn bệnh này có thể gây ra một số nguy hiểm, dẫn tới biến chứng như:

Viêm amidan cấp có thể gây ra các biến chứng khó lường

Viêm amidan cấp có thể gây ra các biến chứng khó lường

  • Viêm tấy, áp xe amidan khiến bệnh nhân khó nuốt, họng sưng to, hơi thở có mùi, chảy nước bọt, đau đầu, sốt cao,… Nếu không kịp thời điều trị có thể gây viêm nhiễm trên diện rộng.
  • Gây ra một số biến chứng như viêm tai giữa, viêm mũi viêm xoang, viêm thanh quản, phế quản…
  • Một số trường hợp, viêm amidan cấp có thể dẫn tới các biến chứng viêm cầu thận, viêm khớp, viêm màng tim cấp, viêm nội mạc tim,…

Nguyên nhân gây viêm amidan cấp tính

Viêm amidan cấp có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số căn nguyên phổ biến có thể kể đến như.

  • Cấu trúc amidan: Cấu trúc amidan với nhiều hốc, khe khiến thức ăn dễ dàng mắc lại trong quá trình ăn uống. Điều này vô tình trở thành điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus cư trú,sinh sôi và phát triển. Lâu dần, sự tấn công ồ ạt của các mầm bệnh sẽ gây ra viêm amidan.
  • Do sức đề kháng của cơ thể: Sức đề kháng có vai trò vô cùng quan trọng, giúp duy trì sự khỏe mạnh, bảo vệ cơ thể khỏi những tác nhân gây bệnh. Theo đó, với người có sức đề kháng kém, mầm bệnh sẽ dễ dàng xâm nhập, gây bệnh.
  • Do biến chứng từ nhiều căn bệnh khác: Các cơ quan, bộ phận trong cơ thể có mối liên hệ mật thiết, bổ trợ giúp đỡ nhau để tạo nên sự vận hành nhịp nhàng. Do đó, khi một bộ phận bị suy yếu, các cơ quan khác cũng sẽ bị ảnh hưởng. Theo đó, người mắc viêm amidan có thể cũng mắc phải các bệnh lý như trào ngược dạ dày, viêm họng hạt, viêm phế quản,....

Bên cạnh những căn nguyên chính trên, viêm amidan có thể khởi phát do những nguyên nhân khác như ô nhiễm môi trường, thay đổi thời tiết, vệ sinh răng miệng không sạch sẽ,...

Biểu hiện của viêm amidan cấp

Nếu thấy xuất hiện một số dấu hiệu sau, bạn có thể đang mắc viêm amidan cấp. Cụ thể:

Biểu hiện về cơ năng:

  • Họng nóng, khô, rát kèm theo sưng đau, cơn đau có xu hướng lan lên vùng đầu, tai.
  • Một số trường hợp cảm thấy đau khi nhai hoặc nuốt thức ăn.
  • Thở khò khè khi ngủ, ngáy to, ngưng thở khi ngủ,..
  • Cổ họng xuất hiện đờm nhầy.

Biểu hiện thực thể:

  • Các viên sỏi amidan trong khe, hốc bị vỡ khiến hơi thở có mùi hôi, khó chịu.
  • Trường hợp viêm amidan nguyên nhân là do vi khuẩn, amidan sẽ có dấu hiệu sưng đỏ, bề mặt xuất hiện các chấm trắng, lan rộng thành từng mảng.
  • Trường hợp nguyên nhân là do virus, niêm mạc họng bệnh nhân sẽ có dấu hiệu sưng, có huyết trong. Giọng nói người bệnh bị thay đổi, trở nên khàn, đục, đi kèm với đó là những triệu chứng như viêm kết mạc mắt, ho nhiều, chảy nước mũi.
  • Niêm mạc họng sưng tấy và đỏ.
  • Một số trường hợp ở hàm có xuất hiện hạch.
Amidan sưng, viêm, tấy đỏ là những triệu chứng điển hình của viêm amidan

Amidan sưng, viêm, tấy đỏ là những triệu chứng điển hình của viêm amidan

Biểu hiện toàn thân:

  • Sốt cao trên 39-40 độ C, cảm thấy ớn lạnh.
  • Chán ăn, ăn không ngon, rối loạn tiêu hóa,…
  • Đau đầu, cơ thể nhức mỏi.

Điều trị viêm amidan cấp

So với viêm amidan mãn tính, điều trị viêm amidan cấp đơn giản, dễ dàng và có tỷ lệ thành công cao hơn. Tuy nhiên, thay vì chủ quan coi thường bệnh, bệnh nhân cần chủ động thăm khám để được bác sĩ tư vấn cho phác đồ điều trị phù hợp. Dưới đây là chi tiết các phương pháp điều trị mà bạn đọc có thể tham khảo.

Chữa bằng mẹo dân gian

Triệu chứng của viêm amidan cấp thời điểm khởi phát thường khá nhẹ, có thể chữa trị bằng mẹo dân gian. Dưới đây là một số phương pháp chữa trị đơn giản bạn có thể thực hiện tại nhà.

Súc miệng nước muối

Nước muối có tác dụng kháng khuẩn, tiêu viêm, làm giảm cảm giác ngứa rát ở amidan. Súc miệng nước muối thường xuyên giúp loại bỏ các loại vi khuẩn, virus cư trú trong cổ họng. Bên cạnh nước muối, người bệnh có thể dùng dung dịch clorat kali 1% súc miệng để làm giảm các triệu chứng của viêm amidan cấp.

Thường xuyên súc miệng nước muối giúp kháng viêm, làm giảm cảm giác đau rát

Thường xuyên súc miệng nước muối giúp kháng viêm, làm giảm cảm giác đau rát

Dùng thuốc bôi họng

Khi bị viêm amidan cấp, người bệnh có thể dùng SMC hoặc Glycerin iod 1% để bôi họng. Thuốc có tác dụng kháng viêm, làm giảm tình trạng sưng viêm, đau rát ở amidan.

Mật ong và gừng

Mật ong và gừng là những loại dược liệu tự nhiên, có khả năng kháng viêm, chống sưng nhanh chóng, hiệu quả. Mật ong và gừng giàu vitamin, chất chống oxy hóa,... giúp chữa lành tổn thương ở niêm mạc họng, làm giảm cảm giác đau rát ở họng.

Dùng thuốc Tây y

Đa số các trường hợp mắc viêm amidan là do virus gây ra nên phương pháp điều trị chính của Tây y là dùng thuốc để làm giảm triệu chứng bệnh. Trong đó, các loại thuốc thường được bác sĩ chỉ định gồm có thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, trị ho,...

Thuốc kháng sinh

Các loại thuốc kháng sinh thường được bác sĩ kê là nhóm thuốc kháng sinh phổ rộng B lactam (Iba-mentin, Amoxicillin, Cephalosporin,...) và nhóm Macrolid (Cephalosporin, Roxithromycin, Clarithromycin,..). Thuốc có tác dụng làm giảm các triệu chứng của bệnh như giảm sưng, làm lành tổn thương vùng họng,...

Thuốc giảm đau, giảm ho

Tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh mà bác sĩ sẽ kê các loại thuốc phù hợp. Một số  thuốc thường được kê có thể kể đến như Alphachymotrypsin 4,2mg, Prednisolone 5mg, Amitase (Serratiopeptidase 10mg),...

Thuốc Tây y có dược tính mạnh, giúp bệnh mau khỏi

Thuốc Tây y có dược tính mạnh, giúp bệnh mau khỏi

Lưu ý: Để thuốc Tây y cho hiệu quả tốt nhất, người bệnh cần tham khảo trước ý kiến chuyên gia, bác sĩ để nhận được lời khuyên hữu ích về loại thuốc dùng, liều lượng,... Khi dùng thuốc, người bệnh cần chú ý tuân thủ đúng chỉ dẫn của bác sĩ, uống đủ liều, không bỏ thuốc. Đặc biệt, người bệnh tuyệt đối không được mua thuốc và tự điều trị tại nhà mà không có sự đồng ý của y, bác sĩ, người có chuyên môn y khoa.

Dùng thuốc Đông y

Theo Đông y, nguyên nhân gây ra viêm amidan là do phong nhiệt uất kết trong họng, đốt cháy dịch sinh ra đờm. Bên cạnh đó, phong nhiệt từ ngoài xâm nhập vào gây ra viêm amidan. Ngoài căn nguyên trên, viêm amidan có thể khởi phát do sự rối loạn của chức năng tạng phủ.

Đông y cũng cho rằng nguyên lý để điều trị viêm amidan cấp là giải độc, tiêu viêm và bồi bổ tạng phủ. Dưới đây là một số bài thuốc Đông y trị viêm amidan cấp phổ biến mà bạn có thể tham khảo.

Thanh yết lợi cách thang

Bài thuốc Thanh yết lợi cách thang có công dụng chính là giải nhiệt, lợi cách, thanh yết; được dùng để điều trị các triệu chứng như ho có đờm, sốt cao, họng sưng đau,...

  • Thành phần: Cát cánh, cam thảo, bạc hà, đại hoàng, chi tử, hoàng liên, hoàng cầm, kinh giới, kim ngân hoa, ngưu bàng tử, phòng phong, phác tiêu.
  • Cách thực hiện: Rửa sạch các nguyên liệu, cho vào ấm sắc với 1 lít nước. Thuốc sôi bắc ra để nguội uống trong ngày.

Áp dụng bài thuốc này, người bệnh cần bổ sung thêm một số loại thực phẩm chức năng, thuốc bổ để tăng cường sức đề kháng. Một lưu ý nhỏ mà bạn đọc cần lưu ý là mẹ bầu tuyệt đối không được dùng thuốc Thanh yết lợi cách thang bởi đại hoàng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai.

Ích khí thanh kim thang

Với thành phần có chứa nhiều loại dược liệu quý, Ích khí thanh kim thang được rất nhiều thầy thuốc đánh giá cao trong việc điều trị viêm amidan. Bài thuốc có tác dụng trừ ho, khai thông hô hấp, chữa khản tiếng,...

  • Thành phần: Bạch phục linh, bạc hà, bối mẫu, cát cánh, cam thảo, hoàng cầm, ngưu bàng tử, nhân sâm, trần bì, tô tử, chi tử.
  • Cách thực hiện: Rửa sạch các nguyên liệu, cho vào ấm sắc với 1 lít nước. Sau khi sôi, bắc thuốc ra để nguội, dùng trong ngày.
Thuốc Đông y an toàn, lành tính, mang lại hiệu quả lâu dài

Thuốc Đông y an toàn, lành tính, mang lại hiệu quả lâu dài

Áp dụng bài thuốc này, người bệnh cần tránh không được kết hợp với các loại dược liệu như hải tảo, cam toại, xuyên ô, phụ tử, lê lô, hồng đại kích, xuyên hoa, ô đầu. Bởi các loại thuốc trên kỵ với bối mẫu, nhân sâm, cam thảo; nếu dùng chung có thể gây ra ngộ độc, thậm chí là nguy hiểm đến tính mạng.

Viêm amidan cấp nên ăn gì, kiêng gì?

Theo các chuyên gia, chế độ ăn uống có ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng bệnh bởi thức ăn trước khi vào cơ thể sẽ đi qua amidan và có thể gây bội nhiễm ở đây. Để bệnh mau khỏi, người bệnh cần ghi nhớ một số lưu ý sau đây khi ăn uống.

Viêm amidan cấp nên ăn gì?

Viêm amidan khiến cổ họng bị đau rát, sưng đỏ, làm người bệnh cảm thấy khó khăn khi nuốt, nói. Do đó, để ngăn ngừa viêm nhiễm lan rộng, người bệnh cần ăn các thực phẩm mềm, dễ nuốt như bún, phở miến, cháo,.... Bệnh nhân cần bổ sung thêm các thực phẩm chứa nhiều khoáng chất, giàu vitamin như rau xanh, trái cây vào chế độ ăn hàng ngày.

Viêm amidan cấp kiêng ăn gì?

Bên cạnh thực phẩm tốt cho sức khỏe kể trên, người bệnh cần  tránh không ăn đồ ăn có chứa nhiều dầu mỡ, thức ăn nhanh, đồ chiên xào, cay nóng (ớt, tiêu,...). Người bệnh cũng nên loại bỏ các loại thực phẩm chứa arginine (sô cô la, đậu phộng,... ) ra khỏi thực đơn. Đặc biệt, người bệnh cần tránh không sử dụng các loại thức uống có chứa cồn như rượu, bia.

Trên đây là những thông tin về nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị viêm amidan cấp. Hy vọng qua những chia sẻ trên, bạn sẽ có thêm cho mình những kiến thức hữu ích để phòng và và điều trị bệnh tốt hơn.

Viêm amidan cấp không phải là bệnh nguy hiểm nhưng nếu không điều trị sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Do vậy, nếu thấy các triệu chứng bất thường, người bệnh cần chủ động thăm khám để được điều trị theo phác đồ phù hợp.

Các lời bình
Chưa có lời bình nào. Hãy là người đầu tiên.