Căn bệnh vô cảm nơi công cộng: khi rác tố cáo ý thức người dân
Những đống rác mọc lên sau một đêm, những túi ni lông vứt ngay cạnh thùng rác. Đằng sau những đống rác mọc lên, mỗi túi rác vứt bừa bãi của một bộ phận người dân thiếu ý thức, không chỉ là vấn đề ô nhiễm môi trường, mà là hồi chuông đáng báo động của một bộ phận người dân mắc phải căn bệnh vô cảm, “cha chung không ai khóc” và cái nhìn thờ ơ kiểu “ai xả rác mặc ai”.
Nghịch lý đáng báo động từ ý thức một bộ phận người dân.
Làm sao để không còn nạn xả rác bừa bãi không chỉ là bài toán làm đau đầu các cơ quan chức năng, mà còn là vấn đề cả xã hội cùng quan tâm, khi mà thực trạng rác thải tràn lan, bữa bãi có thể nói đã trở thành vấn nạn.
Hiện nay, không chỉ riêng tại các thành phố lớn, mà hiện tại ở các vùng nông thôn, hình ảnh các bãi rác thải tự phát xấu xí, ô nhiễm xuất hiện tràn lan ở một số khu vực bị cấm không còn quá lạ lẫm với mọi người. Vẫn biết rằng trong cuộc sống hàng ngày chuyện phát sinh rác thải là điều phải có. Thế nhưng việc mỗi chúng ta vứt, xả rác như thế nào mới là điều đáng nói, cần bàn, khi thực tế rác thải vương vãi, lưu cữu ở khắp mọi nơi, hiển nhiên là do xuất phát từ những người thiếu ý thức mà ra.
Rác thải sinh hoạt các hộ dân vứt tại đầu cầu Ea Súp (cầu sắt cũ) địa phận Ea Lê
Khi trong cuộc sống hàng ngày, ngoài một số cư dân sống có ý thức, có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng khi tuân thủ nghiêm ngặt việc vứt, đổ rác đúng nơi quy định thì vẫn còn có không ít các trường hợp bạ đâu vứt, xả rác ra đó, khiến cho hình ảnh mỹ quan đô thị, các vùng nông thôn trở nên nhếch nhác, và cũng từ đó mà ô nhiễm môi trường phát sinh.
Chứng kiến tại một số khu vực trên địa bàn xã như: Khu vực đất quân sự gần cầu bà Mỹ (thôn 4 Cư Mlan); khu vực đất trống đường Nơ Trang Gưh nối dài (buôn B1); khu vực hồ Hạ (thôn 4 Ea Súp, thôn 5 Ea Súp); khu vực đường đi xã Cư Kbang cũ (thôn 15 Ea Lê), và thời gian gần đây khu vực 2 đầu cầu Ea Súp (cầu sắt cũ), đây là địa bàn giáp ranh giữa xã Ea Lê và Thị trấn Ea Súp cũ, không khỏi chạnh lòng trước cảnh tượng người dân vứt rác bừa bãi ngay 2 bên đầu cầu.
Thậm chí một số khu vực có để thùng rác, cách thùng rác chỉ một mét, nhiều người vẫn thản nhiên để lại những túi ni-lông, rác thải ngay cạnh. Hay bất kể nơi đâu, từ gốc cây, chân cột điện cho đến các khu vực đất trống hay mép kênh, đều có thể trở thành nơi “hạ cánh” của rác.
Khi người lớn chưa ý thức, làm sao giáo dục được con trẻ
Như chúng ta đều biết, hành vi vứt, xả rác tuỳ tiện bừa bãi nơi công cộng là một thói quen rất xấu, nếu không muốn nói nặng hơn là thiếu ý thức, vô văn hoá. Điều nguy hiểm hơn và cần nói ở đây đó là, trong khi chúng ta đã, đang dạy dỗ, giáo dục những lớp người trẻ của xã hội hiện đại ngày nay sống có ý thức với môi trường, tuyệt đối không vứt, xả rác bừa bãi…, thì vẫn còn có quá nhiều những người lớn nói chung và các bậc phụ huynh nói riêng vẫn hàng ngày vô tư vứt, xả rác bừa bãi. Chính hành vi vứt, xả rác bừa bãi nơi công cộng của người lớn như vậy, đã không chỉ nêu “gương xấu” trước con trẻ, mà còn rất “khó dạy” thế hệ tương lai sống có ý thức và trách nhiệm với môi trường.
Rác thải sinh hoạt các hộ dân vứt tại đầu cầu Ea Súp (cầu sắt cũ) địa phận Thị trấn Ea Súp (cũ)
Đề cập đến việc một bộ phận người dân có ý thức kém, dẫn đến việc vứt rác sinh hoạt gia đình tại 2 đầu cầu sắt Ea Súp (cầu sắt cũ), trước tiên hành vi này là gây mất cảnh quan và ảnh hưởng đến môi trường. Có lẻ trong nhận thức của một bộ phận người dân khi đem rác sinh hoạt của gia đình ra vứt tại 2 đầu cầu Ea Súp chỉ có suy nghĩ “sạch nhà là được, còn ngoài thì mặc kệ”, kiểu gì mình bỏ ra đó rồi cũng có xe hoặc người đến thu gom, xử lý.
Quy định pháp luật có, chế tài xử phạt cũng có; các phong trào làm sạch đường phố rầm rộ; nhiều thôn, buôn, phòng ban, tổ chức chính trị xã hội nỗ lực tìm giải pháp, mô hình hay để bảo đảm một môi trường sống trong lành, hạn chế (chứ chưa nói là xử lý triệt để) tình trạng xả rác bừa bãi của nhiều người dân. Nhưng bất chấp, rác vẫn hiện diện khắp nơi
Sự lây lan của "căn bệnh" thờ ơ
Sự vô cảm không dừng lại ở hành động xả rác, nó còn thể hiện qua thái độ làm ngơ. Nhiều người chứng kiến cảnh tượng rác bị vứt bừa bãi nhưng vẫn thản nhiên như không có chuyện gì xảy ra. Tâm lý "cha chung không khóc" hay "mình tôi xả một chút có sao đâu"; chính lối tư duy thiển cận này đang từng ngày bức tử môi trường sống. Hình ảnh những đống rác tố cáo sự tha hóa về mặt ý thức, nơi mà lòng tự trọng và trách nhiệm với cộng đồng bị lu mờ trước sự vị kỷ cá nhân.
Đánh thức trách nhiệm từ mỗi cá nhân
Đã đến lúc xã hội cần gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về căn bệnh vô cảm nơi công cộng. Để đẩy lùi tình trạng này, bên cạnh những chế tài xử phạt nghiêm khắc của cơ quan chức năng đối với hành vi xả rác bừa bãi, cốt lõi vẫn nằm ở việc giáo dục ý thức. Việc giữ gìn vệ sinh nơi công cộng phải trở thành một thói quen, một nét văn hóa được hình thành từ trong gia đình và nhà trường.
Rác thải tại khu vực nghĩa địa Ea Súp
Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ rằng, không gian công cộng chính là phần mở rộng của ngôi nhà mình. Việc lên án những hành vi xả rác thiếu văn hóa và hình thành thói quen dọn dẹp sau khi sử dụng chính là thước đo phẩm chất của một công dân văn minh.
Hay để môi trường xung quanh chúng ta không còn hình ảnh của rác thải tại một số khu vực, thiết nghĩ song hành với việc giáo dục, dạy dỗ những lớp người trẻ sống có ý thức trong chuyện vứt xả rác, thì chính những người lớn chúng ta nói chung cần phải nêu gương sáng trước mặt con trẻ, khi tuyệt đối không bao giờ được vứt, xả rác ra nơi công cộng, mà nên tuân thủ vứt xả rác đúng nơi quy định. Tất cả những hành vi tốt đẹp và có ý thức trong việc vứt xả rác của người lớn, đó mới chính là cách giáo dục thực tế tốt nhất, thấm nhuần nhất để các em học và sống noi theo.
