Liên kết chuỗi giá trị: Bước đột phá trong lĩnh vực nông nghiệp Ea Súp
Cuối tháng 4/2026, UBND xã Ea Súp, đã chính thức tổ chức Lễ ra mắt “Chuỗi liên kết lúa gạo Ea Súp trên nền tảng chuyển đổi số”. Đây là bước đột phá trong lĩnh vực nông nghiệp nhằm nâng cao chất lượng, chuỗi giá trị lúa gạo; cùng với đó hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế tập thể hiệu quả ngay sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Xã Ea Súp nằm ở khu vực vùng biên giới của tỉnh. Là địa phương không có thổ nhưỡng thuận lợi để phát triển các loại cây công nghiệp, cây ăn quả chủ lực. Tuy nhiên, nơi đây có diện tích rất lớn, tạo không gian phát triển rộng và có tiềm năng lớn về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái. Trong giai đoạn phát triển mới, nông nghiệp đang chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy thị trường làm trung tâm và tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị. Các chuỗi giá trị nông sản ngày được tổ chức liên kết từ sản xuất đến chế biến và tiêu thụ, trong đó doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tham gia vào các mạng lưới sản xuất và phân phối.
Khác với chuỗi liên kết truyền thống trước, hiện nay xã Ea Súp đã lựa chọn xây dựng chuỗi liên kết mới, mở rộng nhiều thành phần tham gia trong liên kết và định hình vai trò của các bên khi tham gia như: Nhà nước đóng vai trò kiến tạo phát triển định hướng, ban hành cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển chuỗi, hỗ trợ đào tạo, kết nối tri thức; Ngân hàng hỗ trợ tài chính, trung gian kết nối và điều tiết dòng tài chính, kết nối dòng vốn, chia sẻ rủi ro và khuyến khích đầu tư xanh; Doanh nghiệp đảm nhiệm chế biến, logistics và thương mại; Đơn vị công nghệ vận hành nền tảng số, chuẩn hóa dữ liệu, truy xuất nguồn gốc, hỗ trợ và phá triển sản phẩm trên thương mại điện tử; Hợp tác xã tổ chức vùng trồng, thu mua và liên kết thị trường; Nông dân trực tiếp sản xuất, ghi chép, cung cấp dữ liệu thực tế để đưa vào nền tảng số; ngoài ra, các bên cùng tham gia thúc đẩy số hoá và nâng cao năng lực chuỗi liên kết.
Được biết, từ tháng 9/2025, chuỗi liên kết kinh tế tập thể đã bắt đầu được hình thành với sự tham gia của các Hợp tác xã hữu cơ Đắk Lắk, Hợp tác xã Ea Súp và Hợp tác xã hữu cơ Ea Súp; từ đây đã định hình phát triển không gian số hoá nông nghiệp ngay từ đầu cho toàn chuỗi. Các HTX với vai trò là tổ chức tập hợp nhiều nông dân sản xuất nhỏ lẻ, đại diện cho nhiều nông dân để thương lượng với doanh nghiệp nhằm tăng sức mạnh trên thị trường.
Sau gần 1 năm hình thành và xây dựng, vào cuối tháng 4/2026, xã Ea Súp đã chính thức tổ chức Lễ ra mắt “Chuỗi liên kết lúa gạo Ea Súp trên nền tảng số” với sự tham gia của chính quyền địa phương, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, đơn vị hỗ trợ về công nghệ, các hợp tác xã tham gia chuỗi và đông đảo người nông dân sản xuất lúa gạo trên địa bàn. Đây được xem là bước cụ thể hóa định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp tại địa phương.
Phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp là phương thức tổ chức sản xuất tất yếu của nền nông nghiệp hiện đại có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của nông sản. Trong đó, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân là các chủ thể trung tâm của chuỗi giá trị; Nhà nước đóng vai trò kiến tạo phát triển, định hướng, dẫn dắt thị trường và hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, không làm thay chức năng của thị trường. Việc hình thành chuỗi được triển khai trên cơ sở phát triển mô hình kinh tế tập thể hiện đại, gắn với định hướng xây dựng không gian nông nghiệp số ngay từ đầu. Một trong những yêu cầu quan trọng của phát triển chuỗi giá trị nông sản là phải hình thành vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn, đồng nhất về tiêu chuẩn chất lượng và có khả năng truy xuất nguồn gốc.
Điều tạo nên sự khác biệt và thực chất của mô hình này là thay đổi cách tiếp cận từ khuyến khích liên kết sang phát triển giá trị nông nghiệp bền vững, bao trùm toàn bộ các khâu từ cung ứng đầu vào, tổ chức sản xuất, thu hoạch, sơ chế, chế biến, bảo quản, logistics đến thị trường. Phát triển vùng nguyên liệu tập trung, đạt chuẩn, gắn với tổ chức sản xuất quy mô lớn; Thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc và điều hành chuỗi; Lồng ghép yêu cầu chuyển đổi xanh, giảm phát thải, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu; Thiết lập cơ chế phối hợp, điều phối giữa các chủ thể trong chuỗi, bảo đảm liên kết chặt chẽ và vận hành hiệu quả theo cơ chế thị trường.
Xác định số hóa không phải là chạy phong trào mà đó chính là công cụ quản trị thực sự đối với các sản phẩm được tạo ra từ chuỗi liên kết mới. Số hóa là điều kiện cần, liên kết chuỗi là điều kiện đủ, còn kinh tế tuần hoàn là con đường để nông nghiệp xã Ea Súp phát triển xanh hơn, bền vững hơn và giàu bản sắc hơn. Thành công của mô hình tại xã Ea Súp dựa trên sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước - Doanh nghiệp và công nghệ - Ngân hàng - Hợp tác xã và nông dân.
Bà Đặng Thị Thanh Nhung, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Ea Súp cho biết: Dưới sự hỗ trợ của chính quyền địa phương cùng với sự hợp tác phát triển chuỗi kinh tế tập thể hiện đại, hiệu quả thì bước đầu đã hình thành chuỗi liên kết kinh tế tập thể giữa các hợp tác xã và định hình không gian số hoá nông nghiệp ngay từ đầu cho toàn chuỗi tại địa phương. Chuyển đổi số không phải là đích đến mà là một hành trình, là nỗ lực của các thành phần tham gia trong các liên kết chuỗi giá trị. Tôi tin rằng với sự kết nối chặt chẽ giữa nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, ngân hàng và nhà nông thì chúng ta sẽ sớm xây dựng được một chuỗi liên kết nông nghiệp hiện đại, minh bạch, bền vững, góp phần thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”.
