Chiến dịch 500 ngày đêm – Mệnh lệnh từ trái tim trong hành trình tìm đồng đội

"Không ai bị lãng quên, không điều gì bị lãng quên." Đó không chỉ là một thông điệp nhân văn mà còn là lời hứa thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam đối với những người con ưu tú đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. 

Trải qua các cuộc kháng chiến trường kỳ, hàng triệu cán bộ, chiến sĩ và thanh niên xung phong đã ngã xuống trên khắp mọi miền đất nước và trên chiến trường quốc tế. Nhiều người đã trở về trong vòng tay của gia đình, nhưng vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt hoặc chưa xác định được danh tính. Đó là nỗi trăn trở không chỉ của thân nhân liệt sĩ mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Xuất phát từ đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc Việt Nam, ngày 2/4/2026, tại Di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị – nơi ghi dấu những trận chiến ác liệt và sự hy sinh anh dũng của biết bao chiến sĩ – Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã phát động Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027).

Đây không chỉ là một chương trình hành động mang ý nghĩa chính trị sâu sắc mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn, của trách nhiệm và tình cảm thiêng liêng đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Hành trình đi tìm những người con của Tổ quốc

Sau hơn nửa thế kỷ hòa bình, dấu vết chiến tranh ngày càng bị thời gian xóa nhòa. Nhiều chiến trường xưa nay đã trở thành khu dân cư, công trình xây dựng, nương rẫy hoặc rừng cây xanh tốt. Những người từng trực tiếp chiến đấu, từng chôn cất đồng đội hay biết vị trí các phần mộ ngày một già yếu, nhiều người đã qua đời. Tư liệu chiến tranh thất lạc, bản đồ không còn nguyên vẹn, địa hình thay đổi khiến việc xác định vị trí mộ liệt sĩ gặp vô vàn khó khăn.

Không ít khu vực vẫn còn tồn lưu bom, mìn, vật nổ sau chiến tranh, tiềm ẩn nguy hiểm cho lực lượng làm nhiệm vụ. Có những cuộc tìm kiếm kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm chỉ để xác minh một nguồn tin. Có những địa điểm phải đào sâu hàng mét, mở rộng hàng nghìn mét vuông nhưng kết quả vẫn chưa như mong muốn. Tuy nhiên, chưa bao giờ những người làm công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ từ bỏ hy vọng.

Đối với họ, mỗi cuộc tìm kiếm không chỉ là một nhiệm vụ mà còn là lời hứa với những đồng đội đã nằm lại nơi chiến trường. Mỗi dấu tích nhỏ được phát hiện đều mang theo niềm hy vọng đưa thêm một người lính trở về với quê hương.

Mệnh lệnh từ trái tim

Tên gọi "Mệnh lệnh từ trái tim" mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không phải là mệnh lệnh hành chính, càng không chỉ là yêu cầu thực hiện nhiệm vụ, mà là tiếng gọi từ lương tri, từ truyền thống nhân văn của dân tộc Việt Nam.

Trong chiến tranh, những người lính đã sẵn sàng hy sinh để đồng đội được sống, để đất nước được hòa bình. Hôm nay, khi đất nước đã thanh bình, thế hệ hôm nay có trách nhiệm đưa các anh trở về. Trách nhiệm ấy được thực hiện bằng sự tận tụy của cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ quy tập; bằng sự hỗ trợ của các cấp, các ngành; bằng những thông tin quý giá do nhân chứng, cựu chiến binh và người dân cung cấp; bằng những tiến bộ của khoa học công nghệ trong giám định ADN; và bằng tình cảm của hàng triệu người dân Việt Nam.

Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là một cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm xa cách. Mỗi danh tính được xác định là một gia đình được khép lại hành trình mòn mỏi chờ đợi. Có những người mẹ đã khuất trước khi biết nơi an nghỉ của con mình; có những người vợ dành cả cuộc đời để mong một ngày đón chồng về; có những người con chỉ biết cha qua tấm ảnh cũ. Vì thế, việc xác định danh tính liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn là sự bù đắp về tinh thần, là niềm an ủi lớn lao đối với thân nhân.

Trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội

Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không phải là nhiệm vụ của riêng lực lượng quân đội mà là trách nhiệm của toàn xã hội.

Các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục rà soát hồ sơ, tài liệu; vận động nhân chứng cung cấp thông tin; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội trong xác minh, tìm kiếm. Các cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền, lan tỏa những câu chuyện cảm động về hành trình tìm đồng đội; biểu dương các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp; đồng thời vận động người dân tích cực cung cấp thông tin liên quan đến mộ liệt sĩ.

Mỗi người dân, mỗi cựu chiến binh, mỗi nhân chứng lịch sử đều có thể góp một phần vào hành trình thiêng liêng ấy. Chỉ một ký ức, một địa danh cũ, một sơ đồ được lưu giữ hay một thông tin tưởng chừng rất nhỏ cũng có thể mở ra hy vọng tìm thấy hài cốt của một liệt sĩ.

Tiếp nối truyền thống "Uống nước nhớ nguồn"

Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với công tác chăm sóc người có công với cách mạng. Hàng loạt chủ trương, chính sách về đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ và tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã được triển khai đồng bộ, thể hiện đạo lý, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Chiến dịch 500 ngày đêm là sự tiếp nối mạnh mẽ của truyền thống ấy, đồng thời thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc thực hiện mục tiêu "không để bất kỳ liệt sĩ nào bị lãng quên". Đây cũng là dịp để giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, truyền thống cách mạng, ý thức trách nhiệm đối với lịch sử dân tộc và sự biết ơn đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Có thể sẽ còn nhiều năm nữa mới tìm được hết các liệt sĩ còn nằm lại nơi chiến trường. Có thể sẽ còn nhiều cuộc tìm kiếm phải vượt qua núi cao, rừng sâu, vùng đất còn bom mìn hay những địa điểm đã đổi thay theo thời gian. Nhưng dù khó khăn đến đâu, hành trình ấy sẽ không dừng lại.

Bởi phía sau mỗi cuộc tìm kiếm là khát vọng đoàn tụ của một gia đình. Phía sau mỗi tấm bia "Liệt sĩ chưa biết tên" là một con người đã từng sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc. Và phía sau Chiến dịch 500 ngày đêm là tình cảm, trách nhiệm và lòng biết ơn của cả dân tộc Việt Nam đối với những người đã ngã xuống.

Chiến dịch "500 ngày đêm – Mệnh lệnh từ trái tim trong hành trình tìm đồng đội" không chỉ hướng tới việc hoàn thành các chỉ tiêu về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mà còn khẳng định một chân lý: dù thời gian có trôi qua bao lâu, đất nước Việt Nam vẫn luôn ghi nhớ công lao của các anh hùng liệt sĩ; không ngừng nỗ lực đưa các anh trở về với gia đình, quê hương và lòng đất mẹ.

Đó là nghĩa tình, là trách nhiệm và cũng là lời tri ân sâu sắc nhất của các thế hệ hôm nay đối với những người đã viết nên trang sử hào hùng của dân tộc bằng chính máu xương và tuổi xuân của mình.

"Mệnh lệnh từ trái tim" không chỉ dành cho những cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ mà còn là lời nhắc nhở đối với mỗi người dân Việt Nam về trách nhiệm giữ gìn, phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn". Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi tư liệu được lưu giữ, mỗi nghĩa cử tri ân đều góp phần giúp hành trình tìm đồng đội đến gần hơn với đích đến.

Hơn cả một chiến dịch, đó là hành trình của lòng biết ơn, của đạo lý dân tộc và khát vọng đưa những người con ưu tú của đất nước trở về với đất mẹ, để không còn những người lính vô danh, để mỗi liệt sĩ đều có tên, có quê hương và có người thân đến thắp nén hương tri ân.